vragenlijst tekstschrijver

Je weet niet wat je vraagt

Over een zinloze enquête…

Geef om de Jan Eef was het eerste Amsterdamse bewonersinitiatief voor de verbetering van een ‘wat mindere buurt’. Samen met een handvol anderen doe ik redactie- en schrijfwerk voor de website en Facebookpagina. Vorige week stuurde een studente aan de VU mij een e-mail. Voor haar masterthese deed ze onderzoek naar het effect van Amsterdamse bewonersinitiatieven. Aan mij de vraag of we haar ‘poll’ (=vragenlijst) wilden plaatsen op onze ruim 4000 volgers tellende Facebookpagina: “It would be so awesome if you could help me out.” Of course we are awesome, we zijn immers de slechtste not. Oh ja, het was wel in het Engels (ze was Amerikaanse, maar van Braziliaanse afkomst) dus ze vroeg of het misschien beter vertaald kon worden. Ik reageerde enthousiast op haar mail, en raadde haar aan om inderdaad een Nederlandse vertaling te maken.

Ooit was ik zelf student aan de VU en deed ik ook onderzoek. Het is voor mij haast onmogelijk om niet met een kritische blik naar vragenlijsten te kijken en ik erger me aan nagenoeg alles wat ik langs zie komen. Dit keer had ik dubbel prijs, want aan de taal schortte het ook. De vertaling bleek een resultaat te zijn van een vertaalmachine of misschien van een behulpzame Amerikaan wiens Dutch roots in de loop der jaren sterk verdroogd waren: (Amerikanen pronken graag met hun Europese bet-betovergrootvaderen) Nederlands was het in elk geval niet te noemen. De studente gaf toe zelf ook geen idee te hebben wat er stond. Om het bont te maken, was de naam van ons initiatief verkeerd gespeld, en nog bonter: inconsequent verkeerd gespeld. In de 10 vragen tellende enquête, stonden items geformuleerd als:

Voelt u je veiliger sinds ‘Geef op Jan Eef’?

  • Geen verschil
  • Een beetje 
  • Ja heel erg

Merk op dat ‘minder veilig’ hier blijkbaar geen optie is, ondanks dat men zich tal van andere factoren kan voorstellen die van invloed zijn op iemand gevoel van veiligheid. Toch, we kunnen ons als initiatiefnemers gevleid voelen om deze geïnsinueerde almacht, dus de studente krijgt hier krediet voor het strelen van ons ego. We vullen ‘ja heel erg’ in, want gewoon ‘ja’ kan blijkbaar niet en ‘een beetje’ is een beetje te weinig.

Voelt u je meer geïntegreerd?
Nadat ik mijn gewenste aanspreekvorm heb gekozen, ga ik bij mezelf te rade: voel IK mij geïntegreerd? Wat zou ze hier bedoelen? Voelt mijn stoffelijk lichaam als een goed samenwerkende biochemische eenheid? Kom op, zet er op zijn minst ‘in de buurt’ bij. Overigens, ik heb het Nederlandse gebruik van het woord integratie altijd al merkwaardig gevonden. Het impliceert de aanwezigheid van een externe partij, zelden gedefinieerd, waar je als individu in wordt opgenomen, maar dan op zo’n manier dat je er volledig mee samenvloeit. Want dat is wat integratie betekent. Autochtonen mogen kritiek hebben op koppige allochtonen, maar ergens volledig in opgaan leidt onherroepelijk tot typische autochtonenproblemen. Binnen de kortste keren zit je als geïntegreerde bij een psycholoog om ‘naar jezelf op zoek te gaan’, of schrijf je liedteksten als ‘ik ben mezelf niet of al die jaren nooit geweest’.

In de tijd dat ik mijn bloed aan het rondpompen was om al deze ergernissen, had ik ook het onderzoek van de studente tot eenzame hoogtes kunnen brengen. Want wat doe je hier als tekstschrijver/onderzoeker mee? Al zou de taal kloppen, dan kan ik nog wel een paar uur weiden aan de gebruikte methodiek. Dat moest ik maar niet doen. Toch besluit ik even een mailtje terug te sturen. Een beetje kort schreef ik dat het belangrijk is dat een enquête correct is gespeld, je wil immers niet dat je respondenten meteen weg klikken: zonde van je tijd en van je very compelling research. In haar verdediging zei het meisje dat de vragenlijst al vertaald was door een native Dutch speaker (daar hebben we de uitgedroogde Hollandse wortels van ome John) en dat ze amper tijd heeft en dat als het nu NOG niet goed is, ze niet weet wat te doen. Ik heb gezegd dat ik het uiterst moeilijk vind om dat zo 1-2-3 te bedenken, maar dat ik er het volste vertrouwen in heb dat ze met een oplossing zou kunnen komen voor deze kwestie….”als universitair masterstudent”, wilde de sarcastische versie van mij er aan toevoegen.

Uiteindelijk heeft de studente zonder haar miraculeuze oplossing te onthullen de vragen in goed Nederlands opgestuurd. Het onderzoek leidt helaas tot hopeloos onbruikbare resultaten, maar gelukkig heb ik wel weer een leuke aanleiding om mijn hart te luchten.

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.