Ik weet niet of ik er aan begonnen was als het boek me niet was aangeraden. Cameron weet in elk geval vrij vlot een wegleg- impuls bij me op te roepen door haar wazige manier van uitdrukken. Niet zuinig met beloftes, voorspelt ze in het eerste hoofdstuk grote persoonlijke veranderingen en spirituele ervaringen van synchroniteit. Dit allemaal door het proces van de Grote Schepper in te schakelen bij het maken van kunst. Wat staat me hier te wachten? Ik zag mezelf al een groeiende spirituele ruimte om me heen ervaren terwijl de ruimte om me heen op verjaardagsfeestjes evenredig zou toenemen.

Methode

Met een sceptisch been aan de grond heb ik doorgezet. Cameron lijkt zich bewust van lezersweerstanden, want ze benadrukt niemand te willen overtuigen van het bestaan van een god. Wel legt ze uit hoe de gedachte aan een hogere macht behulpzaam kan zijn in het creatief proces. Verder is het volgens Cameron vooral een kwestie van doen. Het boek is daarom praktisch van opzet, als 12-weekse cursus met veel oefeningen. Oefeningen die overigens niet gericht zijn op het verbeteren van je technieken of stijl, maar puur op het opheffen van innerlijke blokkades. Volgens Cameron is iedereen in zekere zin geblokkeerd. Het boek leert je vrijelijker te creëren en productiever te worden als kunstenaar. Hierbij is het noodzakelijk om gedachten aan de geaccepteerde vorm, persoonlijk succes of geld bij tijd en wijle uit te kunnen schakelen.

The Artist’s Way heeft een nogal therapeutische insteek, misschien nog wel meer dan een ‘spirituele’, wat het woord ook betekenen mag. Het is iets waar je tegen moet kunnen. Zo ga je bijvoorbeeld op zoek naar ‘het kind in jezelf’ en reken je af met oude vijanden uit het verleden die voor een deuk hebben gezorgd in je (creatieve) zelfvertrouwen. Ik kan me voorstellen dat voor sommigen het jeukende taalgebruik in dit boek geheel nieuwe blokkades kan opwerpen. Echter, wie de moeite neemt de achterliggende gedachte eruit te pikken zal merken dat zelfs de oefeningen die je aanvankelijk weerstand bezorgden een positief effect hebben.

Ochtendpagina's

De twee kernoefeningen door de hele cursus heen zijn de ochtendpagina’s en de kunstenaarsafspraakjes. De eerste ontdekte de schrijfster uit pure noodzaak. Ze merkte dat haar creativiteit jarenlang alleen op schaarse momenten naar boven kwam en op een dag kreeg ze zelfs helemaal geen letter meer op papier. Ze besloot elke morgen drie pagina’s te schrijven, in een soort meditatieve stream of conciousness, zonder eisen te stellen aan de kwaliteit. Gewoon alles neerzetten dus, wat er maar in je gedachten ontspruit. De ochtendpagina’s zijn een middel om blokkerende gedachten kwijt te raken voor de kunstenaarswerkdag begint. 

“Ochtendpagina’s brengen ons naar de overkant van onze, angst, onze negativiteit, onze luimen. En bovenal voorbij onze innerlijke censor.”  

Kunstenaarsafspraakje

Het tweede instrument is bedoeld om een voorraad beelden en ervaringen aan leggen waar je tijdens het werken uit kunt putten. Volgens de schrijfster vergeten veel kunstenaars dat de inspiratievijver regelmatig gevuld moet worden met nieuw materiaal om productief te kunnen blijven. Door een paar uur per week toe te geven aan een zogenaamd kunstenaarsafspraakje vul je opnieuw de inspiratievijver. Je brengt deze tijd alleen door en jaagt op nieuw materiaal. De invulling van het kunstenaarsafspraakje kan van alles zijn; je kunt naar een museum gaan of zeldzame eendensoorten opzetten, zolang het maar niet als een verplichting aanvoelt. Dat is juist iets om af te leren. Ikzelf pak het liefste mijn fototoestel en ga aan de slag met mijn fascinatie voor natgeregend beton en andere troosteloze aangezichten. Ik ga het meeste los op troosteloze plekken die juist gezellig bedoeld zijn, maar ergens de plank misslaan, zoals een Chinees restaurant in een doods dorpje met roze tafellinnen.

Derde week

Dat de oefeningen werken, blijkt uit het feit dat ik de ochtendpagina´s regelmatig op andere schrijfblogs tegenkom, zoals schrijvenonline.org of boekschrijven.nl, hetzij in iets andere bewoordingen. Ik deel ook Camerons mening dat iedereen in zekere zin geblokkeerd is. Ik bevind me nu in de derde week van de cursus. Wat ik zelf tot nu toe als belangrijkste winst heb ervaren is een vernieuwd enthousiasme voor oude ideeën. Ideeën die ik eerder niet de moeite waard vond omdat mijn ‘innerlijke criticus’ ze had afgedaan, pak ik er weer bij. En nu ik schrijf met de gratie Gods ben ik niet meer te stuiten. Hoewel mijn relatie met Hem nog wat voorzichtig is. Ik hoop maar dat Hij het beste met me voor heeft. Maar genadig als Hij is, zal ook hij geduldig zijn met mijn scepsis, zoals we hebben afgesproken.

---

 

Voetnoot

Interesse? Een klein onderzoekje op internet leverde mij de volgende informatie op: Op 11, 12 en 13 mei (2012) geeft Julia Cameron een lezing en een creativiteitsworkshop in Houten. Ook zijn er verschillende creativiteitscoaches in Nederland te vinden die The Artist's Way als methode gebruiken.